صمد سلیمان زاده

صمد سلیمان‌زاده؛ از توسعه پروژه‌های ساختمانی تا ساختن امضایی ماندگار در سیمای تهران

در صنعت ساختمان، تفاوت میان ساختن یک بنا و خلق یک اثر ماندگار، تنها در ارتفاع، متراژ یا هزینه اجرا خلاصه نمی‌شود. آنچه یک پروژه را به بخشی از هویت شهری تبدیل می‌کند، ترکیبی از انتخاب درست موقعیت، نگاه معمارانه، کیفیت اجرا، فناوری و درک رابطه ساختمان با محیط پیرامون آن است. در میان فعالان صنعت ساختمان ایران، صمد سلیمان‌زاده با حضور در پروژه‌های شاخص اداری و تجاری تهران شناخته می‌شود؛ مسیری که نشان می‌دهد در این صنعت، ارزش‌آفرینی تنها به ساختن فضا محدود نیست، بلکه به نحوه تعریف، طراحی و توسعه آن فضا نیز وابسته است.

صمد سلیمان‌زاده در سال ۱۳۴۵ در تبریز متولد شد و تحصیلات خود را در رشته مدیریت در دانشگاهی در لس‌آنجلس ادامه داد. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره سوابق او، آغاز فعالیت حرفه‌ای‌اش در صنعت ساختمان به سال ۱۳۷۲ و مشارکت در پروژه ساختمان بازرگانی پتروشیمی، معروف به PCC، بازمی‌گردد. این نقطه شروع، او را وارد حوزه‌ای کرد که در آن، شناخت بازار و مدیریت اقتصادی پروژه باید در کنار ملاحظات فنی، طراحی و اجرا قرار بگیرد.

صنعت ساختمان از جمله حوزه‌هایی است که در آن تصمیم‌های اولیه، تأثیری بلندمدت بر نتیجه نهایی دارند. انتخاب محل پروژه، نوع کاربری، سطح دسترسی، کیفیت فضاهای داخلی، فناوری‌های مورد استفاده و تناسب ساختمان با نیاز بهره‌برداران، می‌توانند بر ارزش اقتصادی و عمر مفید یک بنا اثر بگذارند. در این صنعت، حتی یک تصمیم اشتباه در مرحله تعریف پروژه ممکن است در مراحل بعدی، هزینه‌های سنگین و اصلاحات دشواری به همراه داشته باشد. از همین رو، توسعه پروژه‌های ساختمانی به ترکیبی از نگاه اقتصادی، برنامه‌ریزی دقیق و توجه به جزئیات نیاز دارد.

در کارنامه سلیمان‌زاده، مجموعه‌ای از پروژه‌های اداری و تجاری تهران دیده می‌شود؛ از جمله ساختمان صنایع شیر در محدوده میرداماد، ساختمان پتروشیمی در خیابان ولیعصر، ساختمان روزنامه همشهری در محدوده جردن و ساختمان بیمه پارسیان در میرداماد غربی. همچنین پروژه‌هایی مانند مجتمع آیلند در خیابان فرشته و مجتمع اداری ویو در محدوده پارک‌وی در سوابق معرفی‌شده او آمده‌اند. این پروژه‌ها از نظر موقعیت و کاربری در بخش‌هایی از تهران قرار دارند که دسترسی، کیفیت محیط شهری و تناسب فضا با فعالیت‌های حرفه‌ای، اهمیت قابل‌توجهی دارد.

در میان این پروژه‌ها، برج پارس جایگاه ویژه‌ای در روایت شناخته‌شدن نام سلیمان‌زاده دارد. این برج اداری‌ـ‌تجاری در محدوده خیابان نلسون ماندلا، در منطقه جردن تهران، قرار گرفته و با نمای شاخص و نورپردازی شبانه خود توجه شهروندان را جلب کرده است. برج پارس نمونه‌ای از این واقعیت است که یک ساختمان می‌تواند فراتر از عملکرد روزمره خود، در حافظه بصری شهر نیز جای بگیرد. بااین‌حال، در معرفی دقیق پروژه باید میان نقش سازنده یا توسعه‌دهنده و نقش معمار طراح تمایز قائل شد؛ اطلاعات منتشرشده، طراحی معماری این برج را به مانی تاجوری نسبت می‌دهد.

بر اساس مشخصات اعلام‌شده، برج پارس در زمینی با مساحت حدود ۹۰۵ مترمربع و با زیربنایی نزدیک به ۱۷ هزار مترمربع ساخته شده است. این ساختمان ۲۵ طبقه دارد که ۲۰ طبقه آن روی زمین و پنج طبقه در زیرزمین قرار گرفته‌اند و برای آن ۱۷۷ واحد پارکینگ ذکر شده است. در طراحی بنا، عناصر عمودی و ستون‌هایی با ارجاع به معماری کلاسیک یونان و روم دیده می‌شوند؛ زبانی بصری که به ساختمان هویتی متمایز می‌دهد. در کنار این ویژگی‌های ظاهری، استفاده از سیستم‌های متمرکز برای کنترل سرمایش، گرمایش و روشنایی، بخشی از رویکرد فنی ساختمان معرفی شده است.

اهمیت پروژه‌ای مانند برج پارس تنها در ظاهر آن نیست. یک ساختمان اداری‌ـ‌تجاری زمانی می‌تواند عملکرد موفقی داشته باشد که میان جلوه معماری و نیازهای واقعی بهره‌برداران تعادل برقرار کند. دسترسی مناسب، مدیریت انرژی، امکانات تأسیساتی، پارکینگ، امنیت و قابلیت نگهداری، همگی بر تجربه استفاده‌کنندگان و ارزش بلندمدت ملک تأثیر می‌گذارند. به همین دلیل، کیفیت یک پروژه را نباید تنها از نمای بیرونی آن سنجید؛ بخش مهمی از ارزش آن در عملکردی نهفته است که ممکن است از نگاه عابران پنهان بماند.

این نگاه در معرفی پروژه ویو نیز دیده می‌شود. سلیمان‌زاده درباره انتخاب محل پروژه‌ها بر اهمیت موقعیت و چشم‌انداز تأکید کرده است. ویو در محدوده پارک‌وی تهران طراحی شده و طبق اطلاعات منتشرشده، زمینی حدود ۷۵۰ مترمربع و زیربنایی نزدیک به پنج هزار مترمربع دارد. برای این مجموعه، ده طبقه شامل طبقات روی همکف و سه طبقه زیرزمین، همراه با ۲۸ واحد پارکینگ، ذکر شده است. طراحی معماری این پروژه به حسین محمودی نسبت داده شده و هدف اعلام‌شده آن، ایجاد یک مجتمع اداری مجهز با امکانات روز در حوزه هوشمندسازی و فناوری اطلاعات است.
توجه به چشم‌انداز در انتخاب محل پروژه، اگر با نیازسنجی دقیق و طراحی مناسب همراه شود، می‌تواند بخشی از مزیت رقابتی یک ساختمان باشد. در فضای اداری، کیفیت محیط کار، نور، منظر، دسترسی و امکانات فنی بر تجربه روزانه کارکنان و مراجعه‌کنندگان اثر می‌گذارد. از سوی دیگر، هوشمندسازی زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کند که فقط به یک عنوان تبلیغاتی محدود نباشد و در مدیریت انرژی، کنترل تأسیسات، امنیت و سهولت بهره‌برداری به کار گرفته شود. بنابراین، چالش اصلی در چنین پروژه‌هایی نه صرفاً استفاده از فناوری جدید، بلکه انتخاب فناوری متناسب با نیاز واقعی ساختمان است.

بر اساس اطلاعات معرفی‌شده، صمد سلیمان‌زاده مدیریت شرکت ساختمانی ویو را بر عهده دارد و برای این شرکت، برخورداری از استانداردهای مرتبط با مدیریت ایمنی، بهداشت حرفه‌ای و محیط زیست ذکر شده است. توجه به این حوزه‌ها در صنعت ساختمان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا عملکرد یک شرکت فقط با بنایی که تحویل می‌دهد سنجیده نمی‌شود، بلکه شیوه مدیریت خطرهای کارگاهی، حفاظت از نیروی انسانی و ملاحظات محیط‌زیستی نیز بخشی از کیفیت حرفه‌ای آن است.

با وجود این، در ارزیابی کارنامه هر سازنده باید به یک نکته مهم توجه کرد: شهرت یک پروژه، لزوماً تمام واقعیت عملکرد اقتصادی و فنی آن را نشان نمی‌دهد. ماندگاری یک نام در صنعت ساختمان به کیفیت اجرا، انضباط مالی، مدیریت زمان، رعایت مقررات، ایمنی و رضایت بهره‌برداران نیز وابسته است. همچنین، در پروژه‌های شاخص شهری باید نقش مالک، سرمایه‌گذار، توسعه‌دهنده، سازنده و معمار به‌درستی از یکدیگر تفکیک شود؛ چراکه نتیجه نهایی معمولاً حاصل همکاری چندین تخصص و مجموعه است.

در منطق «مسیر پر سود» دوسین، تجربه صمد سلیمان‌زاده یک نکته مهم برای فعالان صنعت ساختمان دارد: در بازار املاک، ارزش‌آفرینی از انتخاب هوشمندانه پروژه آغاز می‌شود، اما با طراحی مناسب، اجرای باکیفیت و عملکرد پایدار به نتیجه می‌رسد. موقعیت مکانی می‌تواند فرصت ایجاد کند، معماری می‌تواند به بنا هویت بدهد و فناوری می‌تواند بهره‌برداری را بهبود بخشد؛ اما هیچ‌کدام به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت نیستند. مسیر پر سود زمانی شکل می‌گیرد که همه این عوامل در یک مدل منسجم اقتصادی و اجرایی کنار هم قرار بگیرند. در چنین نگاهی، یک ساختمان موفق فقط سازه‌ای در میان خیابان‌های شهر نیست؛ دارایی‌ای است که باید برای سال‌ها ارزش کاربردی، اقتصادی و شهری ایجاد کند.